Tarihin Sınıflandırılması: Çağlar, Dönemlendirme ve Kronoloji

Görsel: Örnek bir kronoloji akışı

1) Dönemlendirme Neden Yapılır?

Bilinen dünya yaşı 4 milyar yıldan daha fazladır ve bu tarih içinde de insanlığın var olduğu yaş çok daha kısadır. Fakat buna rağmen insanlığın bilinen yaşı binlerce yıllarla ifade edilmektedir ama bu sürenin hepsi aydınlık değildir ve çok az bilgi barındırır. Genelde yazının icadından önceki tarihler karanlık çağ olarak adlandırılır yani yazı ve dolayısıyla kayıtlar olmadan birşeyler tam bilinemez. Tarihî olaylar çok uzun bir zaman dilimini kapsar. Bu yüzden tarihçiler, olayları anlaşılır kılmak için dönemlendirme yapar. En temel ölçütler:

• Yazının icadı
• Büyük dönüşümler
• Medeniyet değişimleri

2) Tarih Çağları

Tarih genel olarak yazı öncesi ve yazı sonrası diye ayrılır. Yazı sonrası dönem:

• İlk Çağ
• Orta Çağ
• Yeni Çağ
• Yakın Çağ

Bu ayrım evrensel kabul görür; ancak toplumların gelişim hızları farklı olduğu için bölgesel dönemlendirmeler de yapılabilir.

3) Konuya Göre Sınıflandırma

Tarih yalnızca çağlara göre sınıflandırılmaz. Konuya göre sınıflandırma örnekleri:

• Siyasi tarih
• Kültür tarihi
• Ekonomi tarihi
• Bilim ve teknoloji tarihi

Görsel: Rosetta Taşı

Karşılaştırma

Çağlara Göre Sınıflandırma

• Zaman merkezlidir
• Dönüm noktalarına dayanır
• Evrensel kabul görür

Konuya Göre Sınıflandırma

• İçerik merkezlidir
• Siyasi, kültürel, ekonomik başlıklar içerir
• Bölgeye ve ihtiyaca göre değişir

Görsel Kaynaklar

• Bu görsellerin tümü Wikimedia Commons sitesinden alınmıştır Kullanılan görseller Public Domain veya atıf gerektirmeyen lisanslara sahiptir.